توصیههای پس از نصب بریسهای ارتودنسی
در این مقاله به برسی توصیههای پس از نصب بریسهای ارتودنسی میپردازیم.
نصب بریسهای ارتودنسی (براکت و سیم) برای بسیاری از بیماران یک نقطه شروع هیجانانگیز است؛ چون بالاخره درمانی که مدتها دربارهاش فکر میکردند آغاز شده و هر روز یک قدم به لبخند مرتبتر نزدیکتر میشوند. اما چند روز و چند هفته اول بعد از نصب بریسها، معمولاً مرحله «عادت کردن» است؛ مرحلهای که اگر درست مدیریت شود، هم درد و ناراحتی کمتر میشود، هم احتمال شکستگی براکتها پایین میآید و هم روند درمان روانتر جلو میرود.
در روزهای اول بعد از نصب بریس چه چیزی طبیعی است؟
اگر اولین بار است که بریس میگذارید، احتمالاً با چند حس جدید روبهرو میشوید که اغلب طبیعی هستند:
-
احساس فشار روی دندانها، مخصوصاً هنگام جویدن
-
حساسیت دندانها به غذاهای سفت یا سرد
-
زخم یا التهاب خفیف در داخل لب و گونه به دلیل تماس با براکتها
-
کمی مشکل در تلفظ بعضی کلمات در روزهای اول
-
احساس «پر بودن دهان» یا اینکه چیزی اضافه در دهان دارید
این موارد معمولاً در چند روز تا یکی دو هفته کاهش پیدا میکنند و بدن به وضعیت جدید عادت میکند. نکته مهم این است که در همین بازه، مراقبت درست میتواند خیلی از ناراحتیها را کمتر کند.
مدیریت درد و حساسیت بعد از نصب بریس
درد بعد از نصب بریس معمولاً درد تیز نیست؛ بیشتر یک حس فشار و کوفتگی است، مخصوصاً هنگام گاز زدن. برای مدیریت آن، چند راهکار کاربردی وجود دارد:
غذاهای نرم در ۳ تا ۵ روز اول
در روزهای اول، بهتر است سراغ غذاهایی بروید که نیاز به جویدن سنگین ندارند. مثل:
-
سوپ و آش سبک
-
پوره سیبزمینی
-
ماست و پنیر نرم
-
تخم مرغ
-
پاستا نرم
-
خوراکهای آبدار و نرم
این کار کمک میکند فشار روی دندانها کمتر شود و درد سریعتر کنترل شود.
کمپرس سرد برای کاهش التهاب
اگر داخل دهان یا اطراف لبها احساس التهاب دارید، کمپرس سرد از بیرون صورت (روی گونه) میتواند کمک کند.
مسکن در صورت نیاز
در برخی افراد، پزشک ممکن است مسکن مناسب پیشنهاد کند. بهتر است در مورد دارو خودسرانه عمل نکنید و اگر درد شدید یا غیرعادی بود، با مطب هماهنگ کنید.
واکس ارتودنسی؛ دوست روزهای اول
زخم شدن داخل لب و گونه در روزهای اول خیلی رایج است، چون بافتهای نرم دهان هنوز به براکتها عادت نکردهاند. واکس ارتودنسی دقیقاً برای همین طراحی شده است:
-
یک لایه نرم روی براکت ایجاد میکند
-
اصطکاک را کم میکند
-
و اجازه میدهد زخمها سریعتر خوب شوند
اگر نقطهای از براکت دائماً باعث زخم میشود، واکس را همانجا استفاده کنید و چند روز اول همیشه همراهتان داشته باشید.
بهداشت دهان بعد از نصب بریس؛ مهمترین بخش ماجرا
اگر قرار باشد یک اصل را از همین روز اول جدی بگیرید، بهداشت است. چون بریسها نقاط گیر غذایی را زیاد میکنند و اگر تمیزکاری دقیق نباشد، خیلی زود با التهاب لثه، بوی بد دهان یا لکههای سفید روبهرو میشوید.
مسواک زدن درست بعد از هر وعده غذا
در حالت ایدهآل، بعد از هر وعده غذا مسواک بزنید. اگر امکانش نبود، حداقل:
-
صبح
-
و قبل از خواب
را بدون استثنا انجام دهید. تمرکز را روی اطراف براکتها و خط لثه بگذارید.
مسواک بیندندانی را جدی بگیرید
مسواک بیندندانی یکی از بهترین ابزارها برای تمیز کردن اطراف براکتهاست. خیلی از بیمارانی که کمترین عارضه را دارند، بهطور منظم از همین ابزار استفاده میکنند.
نخ دندان؛ سختتر اما ضروری
نخ دندان در ارتودنسی ثابت سختتر میشود، اما حذفش یعنی بالا بردن ریسک پوسیدگی بین دندانی. اگر نخ معمولی سخت است، میتوانید از نخ مخصوص ارتودنسی یا ابزار عبور نخ استفاده کنید.
چه خوراکیهایی بعد از نصب بریس ممنوع یا پرریسک هستند؟
بریسها مقاوماند، اما شکستگی براکت یا جدا شدن سیم معمولاً نتیجه غذاهای اشتباه است. چند گروه غذایی که باید احتیاط کنید:
خوراکیهای سفت
-
یخ
-
تهدیگ خیلی سفت
-
آجیل سفت
-
شکستن استخوان یا هسته با دندان
خوراکیهای چسبنده
-
آدامس
-
گز خیلی چسبناک
-
تافی و کارامل
-
شکلاتهای کشدار
گاز زدن مستقیم غذاهای بزرگ
به جای گاز زدن مستقیم، بهتر است غذاهایی مثل سیب، هویج، ساندویچ ضخیم را تکهتکه کنید.
اگر براکت کنده شد یا سیم بیرون زد چه کار کنیم؟
یکی از سوالهای رایج این است که اگر مشکلی پیش آمد، باید چه واکنشی نشان داد.
اگر براکت جدا شد
اگر براکت کنده شد اما هنوز روی سیم گیر کرده، معمولاً خطر فوری ندارد. از دستکاری زیاد خودداری کنید و با مطب هماهنگ کنید تا زمان ویزیت تنظیم شود. اگر براکت کاملاً جدا شد، آن را نگه دارید و همراه خود بیاورید.
اگر سیم به گونه یا لب گیر کرد
گاهی انتهای سیم ممکن است کمی بیرون بزند و داخل گونه را اذیت کند. در این حالت:
-
از واکس برای پوشاندن نوک سیم استفاده کنید
-
اگر امکان دارد و آموزش دیدهاید، با وسیله مناسب کمی آن را به سمت داخل هل دهید
-
اگر درد و زخم شدید است، حتماً با متخصص تماس بگیرید
کشهای ارتودنسی؛ اگر تجویز شدند جدی بگیرید
گاهی بعد از نصب بریس یا در جلسات بعدی، کشهای ارتودنسی برای اصلاح روابط فکی تجویز میشوند. نکته مهم این است که کشها «اختیاری» نیستند. اگر طبق برنامه استفاده نشوند:
-
درمان کند میشود
-
نتیجه نهایی ممکن است ناقص شود
-
و مدت درمان افزایش پیدا میکند
پس اگر کش دریافت کردید، دقیقاً طبق دستور استفاده کنید.
ارتودنسی در کودکان و نوجوانان؛ توصیهها برای والدین
در سنین پایین، مراقبت از بریسها نیاز به نظارت بیشتری دارد. چون کودک ممکن است:
-
مسواک را سرسری بزند
-
خوراکیهای ممنوع را رعایت نکند
-
یا واکس و ابزارهای بهداشت را جدی نگیرد
بیشتر بخوانید: ارتودنسی پیشگیرانه در اصفهان
اگر نمیخواهید بریس دیده شود چه گزینهای دارید؟
برخی افراد بعد از نصب بریس تازه متوجه میشوند که ظاهر براکتها در محیط کار یا اجتماع برایشان مهم است. اگر این دغدغه را دارید، گزینههایی مثل ارتودنسی نامرئی میتواند مطرح شود. البته انتخاب روش باید بر اساس شرایط دندانی شما انجام شود. برای آشنایی با این روش: ارتودنسی نامرئی در اصفهان
توصیههای ویژه برای بزرگسالان بعد از نصب بریس
بزرگسالان معمولاً حساسیت بیشتری نسبت به درد، بهداشت و برنامه کاری دارند. همچنین ممکن است ترمیمهای قبلی، روکش یا سابقه التهاب لثه وجود داشته باشد. بنابراین:
-
بهداشت را دقیقتر رعایت کنید
-
چکاپها را به تعویق نیندازید
-
و اگر درد فک یا دندانقروچه دارید، به متخصص اطلاع دهید
برای آشنایی بیشتر با شرایط ارتودنسی در بزرگسالان: ارتودنسی بزرگسالان در اصفهان
برنامه ویزیتها را جدی بگیرید
خیلی از شکستگیها و کند شدن درمان، به دلیل عقب انداختن ویزیتهاست. تنظیم سیمها، بررسی بهداشت، اصلاح نیروها و چک کردن وضعیت براکتها همه در جلسات دورهای انجام میشود. اگر این جلسات به تعویق بیفتد، درمان از کنترل خارج میشود و هزینه و زمان افزایش پیدا میکند.
سوالات پرتکرار بعد از نصب بریس
چند روز اول تا چه حد درد طبیعی است؟
احساس فشار و درد خفیف تا متوسط در چند روز اول طبیعی است و معمولاً با غذاهای نرم و مراقبت درست کنترل میشود.
زخم شدن لب و گونه طبیعی است؟
بله، در روزهای اول طبیعی است و با واکس ارتودنسی معمولاً سریعتر بهتر میشود.
اگر براکت شکست چه کنم؟
با مطب هماهنگ کنید و از دستکاری زیاد خودداری کنید. در بیشتر موارد یک ویزیت تنظیم مشکل را حل میکند.
چه زمانی باید سریعتر مراجعه کنم؟
اگر درد بسیار شدید، قفل شدن فک، خونریزی غیرعادی یا بیرونزدگی سیم با زخم شدید دارید، بهتر است سریعتر بررسی شوید.
جمعبندی نهایی
روزهای اول بعد از نصب بریسها، روزهای عادت کردن است. اگر در همین شروع، تغذیه نرم را رعایت کنید، از واکس کمک بگیرید، بهداشت را دقیق انجام دهید و غذاهای پرریسک را کنار بگذارید، هم درد کمتر میشود و هم احتمال شکستگی براکتها پایین میآید. مهمتر از همه، درمان شما روانتر جلو میرود و نتیجه نهایی تمیزتر و زیباتر خواهد بود.
