عادت های بد در تخریب ارتودنسی؛ ۱۰ اشتباه رایج که روند درمان را مختل میکنند
ارتودنسی فقط به نصب براکت، سیم یا الاینر شفاف خلاصه نمیشود. رفتارهای روزانه بیمار هم نقش مهمی در نتیجه درمان دارند. عادت های بد در تخریب ارتودنسی و بعضی عادتها میتوانند براکت را بشکنند، سیم را تغییر شکل دهند یا سلامت دندان و لثه را به خطر بیندازند.
جویدن یخ، خوردن خوراکیهای چسبناک، جویدن ناخن و حتی باز کردن بستهها با دندان شاید کارهای سادهای به نظر برسند. با این حال، هنگام ارتودنسی همین رفتارها فشار زیادی به تجهیزات وارد میکنند.
اگر میخواهید درمان ارتودنسی را بدون دردسرهای اضافه ادامه دهید، باید این عادتها را بشناسید و کنار بگذارید.
عادت های بد در تخریب ارتودنسی کداماند؟
عادت های بد در تخریب ارتودنسیاز یک حادثه بزرگ شروع نمیشوند. تکرار چند رفتار ساده میتواند به مرور به براکت، سیم یا دندانها آسیب بزند.
مهمترین عادتهای آسیبزا شامل موارد زیر هستند:
- جویدن یخ و مواد غذایی بسیار سفت
- خوردن خوراکیهای چسبناک
- گاز زدن مستقیم غذاهای سفت
- جویدن ناخن، مداد و سایر اشیا
- باز کردن بستهبندی با دندان
- دستکاری سیم و براکت
- بیتوجهی به بهداشت دهان
- استفاده نادرست از الاینر شفاف
- عقب انداختن جلسات کنترل
- مصرف مداوم خوراکیها و نوشیدنیهای شیرین
هر کدام از این عادتها به شکل متفاوتی روی روند درمان اثر میگذارند.
۱. جویدن یخ؛ عادتی ساده اما خطرناک
جویدن یخ یکی از رفتارهایی است که میتواند به تجهیزات ارتودنسی آسیب بزند. یخ سختی زیادی دارد و فشار مستقیم آن ممکن است براکت را از روی دندان جدا کند یا به سیم فشار وارد کند.
حتی اگر براکت در ظاهر سالم بماند، تکرار این فشار میتواند عملکرد دستگاه را مختل کند.
پس اگر به جویدن یخ عادت دارید، در دوران ارتودنسی این رفتار را کنار بگذارید. اجازه دهید یخ در دهان آب شود و آن را نجوید.
این نکته برای افرادی که براکت ثابت دارند اهمیت بیشتری پیدا میکند.
۲. خوردن خوراکیهای چسبناک
تافی، کارامل، آدامسهای چسبناک و بعضی تنقلات میتوانند به براکت و سیم فشار وارد کنند. این مواد همچنین اطراف براکت باقی میمانند و تمیز کردن دندانها را سختتر میکنند.
وقتی مواد غذایی برای مدت طولانی اطراف براکت بمانند، پلاک بیشتری روی دندان تشکیل میشود. در نتیجه احتمال پوسیدگی و التهاب لثه هم بالا میرود.
بنابراین اگر ارتودنسی ثابت دارید، خوراکیهای چسبناک را تا حد امکان از برنامه غذایی خود حذف کنید. اگر درباره یک خوراکی خاص تردید دارید، از متخصص ارتودنسی سؤال کنید.
۳. گاز زدن مستقیم خوراکیهای سفت
سیب، هویج خام، آجیل، تهدیگ و بعضی خوراکیهای سفت همیشه ممنوع نیستند. با این حال، روش خوردن آنها اهمیت زیادی دارد.
برای مثال، وقتی یک سیب کامل را با دندانهای جلویی گاز میزنید، فشار زیادی به براکتها وارد میکنید.
بهتر است غذاهای سفت را به قطعات کوچک تقسیم کنید. سپس آنها را با آرامش بجوید.
هدف این نیست که رژیم غذایی خود را بیش از حد محدود کنید. کافی است فشار غیرضروری را از روی تجهیزات ارتودنسی بردارید.
۴. جویدن ناخن و اشیای مختلف
جویدن ناخن، مداد، خودکار، درپوش بطری یا سایر اشیا یک عادت رایج است. بسیاری از افراد حتی متوجه تکرار این رفتار نمیشوند.
در دوران ارتودنسی، این عادت فشار مستقیمی به براکت وارد میکند. اگر این فشار را مرتب تکرار کنید، احتمال شل شدن یا جدا شدن براکت افزایش پیدا میکند.
اگر ناخن میجوید یا عادت دارید وسایل مختلف را داخل دهان قرار دهید، حالا زمان مناسبی برای ترک این رفتار است.
ترک این عادت فقط از ارتودنسی محافظت نمیکند. دندانها و مفصل فک شما هم از این تغییر سود میبرند.
۵. باز کردن بستهبندی با دندان
دندان برای جویدن غذا ساخته شده است، نه برای باز کردن بطری، بریدن پلاستیک یا پاره کردن بستهبندی.
این رفتار حتی بدون ارتودنسی هم میتواند به دندان آسیب بزند. ممکن است لبه دندان بشکند یا ترک بخورد.
وقتی براکت و سیم روی دندان قرار دارند، خطر آسیب بیشتر میشود. پس همیشه برای باز کردن بستهها از ابزار مناسب استفاده کنید.
یک تغییر کوچک در این عادت میتواند از یک مراجعه اضطراری به متخصص جلوگیری کند.
۶. دستکاری براکت و سیم ارتودنسی
گاهی بیمار احساس میکند سیم یا براکت جابهجا شده است. در چنین شرایطی بعضی افراد با انگشت، ناخن یا زبان آن را دستکاری میکنند.
این کار میتواند مشکل را شدیدتر کند.
اگر سیم بیرون زده، براکت لق شده یا بخشی از دستگاه شکسته است، خودتان آن را جابهجا نکنید. با متخصص ارتودنسی تماس بگیرید و مشکل را توضیح دهید.
متخصص میتواند علت مشکل را بررسی کند و راهکار مناسب را پیشنهاد دهد.
۷. بیتوجهی به بهداشت دهان و دندان
یکی از مهمترین عادت های بد در تخریب ارتودنسی، بیتوجهی به بهداشت دهان است.
البته اینجا فقط درباره آسیب به خود دستگاه صحبت نمیکنیم. پلاک دندانی میتواند اطراف براکت جمع شود و خطر التهاب لثه، پوسیدگی و ایجاد لکههای سفید روی مینای دندان را افزایش دهد.
براکت و سیم نقاط بیشتری برای تجمع پلاک ایجاد میکنند. بنابراین باید هنگام مسواک زدن دقت بیشتری به خرج دهید.
مسواک منظم، نخ دندان و ابزارهای مخصوص تمیز کردن اطراف براکت به شما کمک میکنند دندانها و لثه را سالم نگه دارید.
۸. استفاده نادرست از الاینرهای شفاف
ارتودنسی نامرئی یا الاینر شفاف گزینه محبوبی برای بسیاری از نوجوانان و بزرگسالان است. اما این روش هم به همکاری بیمار نیاز دارد.
اگر الاینر را مرتب از دهان خارج کنید یا کمتر از زمان توصیهشده استفاده کنید، روند درمان طبق برنامه پیش نمیرود.
همچنین نباید الاینر را روی دندانهای کثیف قرار دهید. قبل از قرار دادن آن، دندانها را تمیز کنید و خود الاینر را نیز طبق دستور متخصص بشویید.
مدت استفاده از الاینر برای هر بیمار به برنامه درمانی او بستگی دارد. بنابراین دستور متخصص خود را ملاک قرار دهید.
برای آشنایی بیشتر با این روش میتوانید مطلب ارتودنسی نامرئی اصفهان را مطالعه کنید.
۹. حذف جلسات کنترل ارتودنسی
برخی بیماران وقتی درد یا مشکل خاصی ندارند، جلسه کنترل را عقب میاندازند. این کار اشتباه است.
متخصص در هر جلسه وضعیت حرکت دندانها، سلامت لثه و شرایط سیم و براکت را بررسی میکند. او همچنین میتواند در صورت نیاز برنامه درمان را تغییر دهد.
وقتی جلسات کنترل را مرتب از دست میدهید، متخصص فرصت کمتری برای تشخیص زودهنگام مشکلات دارد.
بنابراین حتی اگر احساس میکنید همه چیز خوب پیش میرود، جلسات تعیینشده را جدی بگیرید.
۱۰. مصرف زیاد نوشیدنیها و خوراکیهای شیرین
نوشابه، نوشیدنیهای شیرین، شکلات و سایر مواد قندی میتوانند خطر پوسیدگی دندان را افزایش دهند.
در دوران ارتودنسی باید بیشتر مراقب این موضوع باشید. براکتها و سیمها تمیز کردن بعضی قسمتهای دندان را دشوارتر میکنند.
فقط مقدار قند اهمیت ندارد. تعداد دفعات مصرف هم مهم است. وقتی در طول روز بارها نوشیدنی شیرین مینوشید یا خوراکی شیرین میخورید، دندانها بارها در معرض شرایط اسیدی قرار میگیرند.
مصرف این مواد را محدود کنید و بعد از خوردن آنها، بهداشت دهان را طبق توصیه متخصص انجام دهید.
آیا عادتهای بد میتوانند مدت ارتودنسی را افزایش دهند؟
برخی عادتها میتوانند روند درمان را کند کنند.
فرض کنید بیمار چند بار براکت خود را میشکند. هر بار متخصص باید دستگاه را بررسی و در صورت نیاز آن را ترمیم کند. تکرار این اتفاق میتواند برنامه درمان را عقب بیندازد.
البته متخصص نمیتواند برای همه بیماران مدت درمان یکسانی تعیین کند. نوع ناهنجاری، سن، روش درمان، وضعیت دندانها و همکاری بیمار روی مدت درمان اثر میگذارند.
بنابراین اگر میخواهید درمان طبق برنامه جلو برود، مراقبت از دستگاه و رعایت توصیههای متخصص را جدی بگیرید.
افرادی که در بزرگسالی ارتودنسی انجام میدهند نیز باید مراقبتهای لازم را رعایت کنند. برای آشنایی بیشتر با این موضوع میتوانید مقاله ارتودنسی بزرگسالان اصفهان را بخوانید.
اگر براکت ارتودنسی شکست چه کنیم؟
اول از همه آرامش خود را حفظ کنید. سپس با متخصص ارتودنسی تماس بگیرید.
اگر براکت از دندان جدا شده، سیم شکسته یا قسمتی از دستگاه لب و گونه را اذیت میکند، خودتان آن را جدا نکنید.
متخصص با توجه به شرایط، زمان مراجعه را مشخص میکند و در صورت نیاز دستگاه را ترمیم میکند.
اگر سیم باعث تحریک بافت دهان شده باشد، متخصص ممکن است یک راهکار موقت برای کاهش ناراحتی پیشنهاد دهد.
هرچه سریعتر مشکل را اطلاع دهید، بهتر میتوانید از آسیب بیشتر جلوگیری کنید.
چگونه از تخریب ارتودنسی جلوگیری کنیم؟
برای محافظت از دستگاه ارتودنسی چند عادت ساده را وارد برنامه روزانه خود کنید:
- غذاهای سفت را به قطعات کوچک تقسیم کنید.
- یخ و اشیای غیرخوراکی را نجوید.
- مصرف خوراکیهای چسبناک را محدود کنید.
- اطراف براکتها را با دقت تمیز کنید.
- بستهبندی را با دندان باز نکنید.
- سیم و براکت را با دست یا زبان دستکاری نکنید.
- الاینر را طبق برنامه متخصص استفاده کنید.
- جلسات کنترل را به موقع انجام دهید.
- مصرف مکرر خوراکیها و نوشیدنیهای شیرین را کاهش دهید.
- هرگونه شکستگی یا جابهجایی دستگاه را سریع به متخصص اطلاع دهید.
نقش ارتودنسی پیشگیرانه در جلوگیری از مشکلات آینده
تشخیص زودهنگام بعضی مشکلات دندانی و فکی میتواند به مدیریت بهتر رشد کودک کمک کند. متخصص با بررسی وضعیت دندانها و فک، زمان مناسب برای شروع درمان را مشخص میکند.
ارتودنسی پیشگیرانه در همه کودکان ضرورت ندارد. متخصص ابتدا شرایط رشد، دندانها و فک را بررسی میکند و سپس درباره نیاز به درمان تصمیم میگیرد.
اگر درباره این روش اطلاعات بیشتری میخواهید، مقاله ارتودنسی پیشگیرانه اصفهان را مطالعه کنید.
عادتهای ارتودنسی در کودکان؛ چرا نظارت والدین مهم است؟
کودکان همیشه پیامدهای جویدن ناخن، خوردن خوراکیهای سفت یا دستکاری براکت را درک نمیکنند. والدین میتوانند با چند یادآوری ساده، به کودک کمک کنند عادتهای سالمتری داشته باشد.
به کودک یادآوری کنید غذا را به قطعات کوچک تقسیم کند و با عجله غذا نخورد. همچنین زمان مشخصی برای مسواک زدن در نظر بگیرید و نحوه تمیز کردن اطراف براکتها را به او آموزش دهید.
اگر کودک براکت خود را شکست، او را سرزنش نکنید. ابتدا مشکل را بررسی کنید و سپس با متخصص تماس بگیرید.
برای آشنایی بیشتر با درمان ارتودنسی در سنین پایین، میتوانید مطلب ارتودنسی اطفال اصفهان را بخوانید.
جمعبندی
عادتهای روزمره میتوانند روی نتیجه درمان ارتودنسی اثر زیادی بگذارند. جویدن یخ، خوردن خوراکیهای چسبناک، جویدن ناخن، باز کردن بستهها با دندان و دستکاری سیم و براکت از مهمترین رفتارهایی هستند که باید کنار بگذارید.
از طرف دیگر، رعایت بهداشت دهان، استفاده درست از الاینر، مراجعه منظم و توجه به توصیههای متخصص به شما کمک میکند درمان را با مشکل کمتری ادامه دهید.
اگر براکت شکست یا سیم جابهجا شد، خودتان دستگاه را اصلاح نکنید. مشکل را به متخصص اطلاع دهید تا راهکار مناسب را مشخص کند.
با چند تغییر ساده در عادتهای روزانه میتوانید از ارتودنسی خود بهتر مراقبت کنید و احتمال بروز مشکلات غیرضروری را کاهش دهید.
سوالات متداول درباره عادت های بد در تخریب ارتودنسی
آیا جویدن یخ به براکت ارتودنسی آسیب میزند؟
بله. جویدن یخ فشار زیادی به براکت و سیم وارد میکند و میتواند باعث شل شدن یا جدا شدن آنها شود.
آیا میتوان هنگام ارتودنسی آدامس جوید؟
آدامسهای چسبناک میتوانند به بعضی تجهیزات ارتودنسی آسیب بزنند. نوع دستگاه و شرایط درمان اهمیت دارد. بهتر است درباره مصرف آدامس از متخصص خود سؤال کنید.
اگر براکت ارتودنسی کنده شد چه کار کنیم؟
براکت را دستکاری نکنید و با متخصص ارتودنسی تماس بگیرید. متخصص با توجه به شرایط، زمان مناسب برای بررسی و ترمیم دستگاه را مشخص میکند.
آیا رعایت نکردن بهداشت باعث خراب شدن ارتودنسی میشود؟
بیتوجهی به بهداشت معمولاً خود دستگاه را خراب نمیکند، اما تجمع پلاک میتواند خطر پوسیدگی، التهاب لثه و ایجاد لکه روی دندانها را افزایش دهد.
آیا عادتهای بد میتوانند مدت درمان ارتودنسی را بیشتر کنند؟
بله. شکستن مکرر براکت، رعایت نکردن دستورهای درمانی و از دست دادن جلسات کنترل میتواند روند درمان را مختل کند و در بعضی موارد مدت درمان را افزایش دهد.
آیا مراقبت از ارتودنسی نامرئی با ارتودنسی ثابت متفاوت است؟
بله. بیمار باید الاینر را طبق برنامه متخصص استفاده کند، هنگام غذا خوردن آن را طبق دستور خارج کند و به تمیزی دندانها و خود الاینر توجه داشته باشد.
